Goban

Goban, tức bàn cờ vây, là linh hồn của cuộc chơi: tấm lưới ô vuông ấy mở ra vô số khả năng chiến lược. Bàn tiêu chuẩn kẻ lưới 19×19, còn các cỡ nhỏ hơn như 9×9 hay 13×13 thường dùng để dạy và để chơi nhanh.

Bàn cờ truyền thống làm từ những loại gỗ quý như kaya hay shin kaya; vân gỗ và tiếng quân đặt xuống làm cho cảm giác chơi thêm đã tay. Bàn hiện đại dùng vật liệu tổng hợp, nhờ vậy ai cũng sắm được.

Mặt bàn hơi chữ nhật một chút để bù cho ảo giác: nhìn từ chỗ người chơi ngồi, bàn cờ lại trông vuông vắn.

Bàn cờ truyền thống cũng có kích thước riêng, tính sao cho chơi vừa cân đối vừa thoải mái. Các cỡ tiêu chuẩn như sau:

• Bàn 19×19: khoảng 45,5 cm × 42,5 cm (18 inch × 16,7 inch)
• Bàn 13×13: khoảng 32 cm × 29 cm (12,6 inch × 11,4 inch)
• Bàn 9×9: khoảng 21 cm × 19 cm (8,3 inch × 7,5 inch)

Bối cảnh văn hóa và lịch sử

Bàn cờ mang ý nghĩa văn hóa rất sâu, tượng trưng cho chiều dày trí tuệ và nghệ thuật của cờ vây. Bàn truyền thống đều làm thủ công, kết tinh tay nghề của bao nhiêu thế kỷ. Sự chăm chút ấy bắt nguồn từ cách người ta nhìn cờ vây: không chỉ là một cuộc chơi, mà là một môn nghệ thuật rèn tính kỷ luật và sự tĩnh tâm.

Trong làng cờ chuyên nghiệp, bàn cờ luôn được đối đãi trân trọng, cho thấy lễ nghi và tinh thần thượng võ quan trọng đến đâu. Những chiếc bàn cổ, thường chạm trổ tinh xảo, nay là báu vật văn hóa, minh chứng cho di sản cờ vây trải khắp Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc.

Biến thể hiện đại như bàn gấp hay bàn cờ điện tử vừa giữ được cái hồn truyền thống vừa hợp với người chơi ngày nay, nối cái xưa với cái tiện.