GoLines
Điều khiển những cụm quân cờ vây rơi xuống bàn cờ – xóa hàng, ăn đám quân hay khép kín đất, tùy chế độ bạn chọn.
Cách chơi GoLines
GoLines là trò xếp gạch chơi trên bàn cờ vây rộng mười một cột. Thứ rơi xuống không phải những khối gạch quen thuộc mà là hình cờ vây – mười cụm từ ba đến tám quân, đúng kiểu thế quân bạn vẫn gặp trên bàn cờ thật – và bạn trượt, xoay chúng để chúng nằm đúng chỗ mình muốn. Đen và trắng thay phiên nhau đều đặn, không ngoại lệ, nên bạn luôn biết màu nào sẽ đến tiếp theo.
Ba chế độ quyết định thứ gì được xóa khỏi bàn. Ở chế độ Cổ điển, hàng ngang nào kín sẽ biến mất, và hàng chỉ gồm một màu được gấp bốn lần điểm. Ở chế độ Khí, luật cờ vây được áp dụng: vây kín một đám quân khác màu ở mọi phía là đám quân đó bị ăn và nhấc khỏi bàn. Ở chế độ Đất, thứ được tính điểm lại là khoảng trống bị khép kín, không còn thông lên khoảng trời phía trên. Dù thứ gì được xóa đi, các quân phía trên đều sụp xuống lấp chỗ trống – và ở chế độ Đất, một lần sụp có thể tự khép kín khoảng trống kế tiếp, cứ thế nối nhau như phản ứng dây chuyền. Điểm số được thể hiện bằng hạng cờ vây, và một ván chơi tốt sẽ leo từ 30 kyu lên tới 9 dan.
Điều khiển
Trên máy tính, phím mũi tên trái và phải (hoặc A và D) để di chuyển khối, mũi tên lên (hoặc W) để xoay, mũi tên xuống (hoặc S) để khối rơi nhanh hơn, còn Space để thả ngay; P hoặc Esc để tạm dừng. Trên điện thoại, vuốt trái hoặc phải để di chuyển, chạm để xoay, kéo xuống để rơi nhanh và vuốt mạnh xuống để thả ngay, chạm vào bảng điểm để tạm dừng. Trò chơi cũng tự tạm dừng khi bạn chuyển sang thẻ khác. Trên điện thoại, bàn cờ chiếm trọn chiều ngang màn hình; trên máy tính, khối tiếp theo và điểm số nằm trong các khung bên cạnh.
Đôi nét lịch sử GoLines
GoLines là cuộc gặp gỡ giữa hai truyền thống chưa từng chạm mặt nhau. Trò xếp gạch là nửa trẻ: thể loại này ra đời năm 1984, khi nhà nghiên cứu Liên Xô Alexey Pajitnov viết trò xếp khối xóa hàng đầu tiên, lấy cảm hứng từ trò ghép hình pentomino. Bàn cờ và quân cờ là nửa lâu đời – chính là bộ cờ của cờ vây, môn cờ được chơi khắp Đông Á từ hơn hai nghìn năm nay. GoLines lấy những khối rơi từ truyền thống thứ nhất, còn hình cờ, thang hạng và hai trong ba cách tính điểm thì lấy từ truyền thống thứ hai.
Lợi ích khi chơi GoLines
Trò xếp gạch rèn kiểu tư duy nhanh hơn cả lời nói: nhìn một hình là biết ngay nó thuộc về chỗ nào, tính trước hai khối thay vì chỉ phản ứng với khối đang rơi trước mắt. Chế độ Khí và Đất thêm một tầng nữa, vì những câu hỏi mà người chơi cờ vây vẫn tự hỏi – đám quân này đã bị vây chưa, khoảng trống này đã thật sự kín chưa – phải được trả lời trong khi khối tiếp theo đã đang rơi xuống.
Mẹo và nguyên tắc để thắng GoLines
Giữ bề mặt thật phẳng – chỉ một cái giếng sâu và một ngọn tháp cao là bạn hết chỗ đặt những hình khó xếp. Quyết định chỗ cho một khối trước khi nó rơi được nửa đường, để bạn chủ động đặt nó chứ không phải chạy theo cứu nó. Ở chế độ Cổ điển, kiểm tra màu trước khi chốt: chỉ một quân sai màu là hàng gấp bốn điểm biến thành hàng thường. Ở chế độ Khí, tận dụng thành bàn – đám quân bị ép sát mép bàn cần ít quân để vây hơn nhiều so với đám quân ở chỗ trống trải. Còn ở chế độ Đất, hãy chọn khoảng vây nhỏ khép được ngay thay vì khoảng vây lớn có khi không bao giờ khép nổi.
Hỏi đáp về GoLines
Có cần biết cờ vây mới chơi được không?
Không. Chế độ Cổ điển không cần biết gì về cờ vây. Chế độ Khí dùng một luật cờ vây – đám quân không còn giao điểm trống nào kề bên thì bị ăn – còn chế độ Đất dùng một luật khác – khoảng trống bạn khép kín được tính cho bạn; và trước khi bắt đầu, mỗi chế độ đều nói rõ trong một dòng nó yêu cầu gì.
Nên bắt đầu với chế độ nào?
Chế độ Cổ điển, nếu bạn đã từng chơi xếp gạch: luật vẫn là luật quen thuộc, chỉ thêm điểm thưởng cho hàng một màu. Sau đó đến Khí, nơi khối nào cũng thành một bài tập ăn quân nho nhỏ, rồi đến Đất, nơi một lần sụp có thể kéo theo lần sụp tiếp theo.
Các hạng có ý nghĩa gì?
Đó là các bậc trình độ của cờ vây. Người chơi cờ vây bắt đầu ở khoảng 30 kyu rồi đếm lùi dần về 1 kyu, sau đó tăng dần qua các bậc dan. Ở đây, điểm số của bạn leo đúng chiếc thang ấy, từ 30 kyu đến 9 dan, và kết quả tốt nhất được lưu lại.
GoLines và cờ vây: hình cờ, không gian và hiệu quả
Quân cờ ở đây không phải để trang trí. Cờ vây là trò chơi về không gian – về những hình cờ phát huy hiệu quả và không phí nước nào – và GoLines đặt ra đúng câu hỏi ấy, chỉ là ở tốc độ cao: quân này có xứng với chỗ của nó không, hay lại mở ra một lỗ hổng mà về sau bạn phải trả giá? Hai trong ba chế độ chính là luật cờ vây nguyên bản, ăn quân và đất, chạy trên một bàn cờ không bao giờ đứng yên. Người chơi cờ vây gọi hình cờ vụng về là “nặng”, còn hình cờ linh hoạt là “hình đẹp”, và chỉ sau vài ván ở đây bạn sẽ cảm nhận được sự khác biệt đó. Nếu chính bàn cờ khiến bạn tò mò, hãy thử Atari Go, trò bắt quân học trong vài phút, rồi học luật cờ vây.
