Aji

Aji trong cờ vây là khả năng còn ngủ yên trong thế cờ, thường gắn với điểm yếu, khiếm khuyết hay cơ hội chưa ai chạm tới. Trong tiếng Nhật, từ này nghĩa là “vị”, hợp với sắc thái tinh tế và khó nắm bắt của khái niệm.

Hiểu đúng về aji

Aji không chỉ là “tiềm năng” hay “khả năng”. Nói vậy dễ khiến người ta tưởng chỗ trống nào trên bàn cờ cũng là aji, mà không phải thế. Aji chỉ xuất hiện khi trên bàn đã có sẵn các đám quân, và ít nhất một đám mang điểm yếu ẩn hoặc một chỗ chưa ngã ngũ mà đối phương khai thác được. Sức căng ấy treo lơ lửng và chi phối ván cờ cho tới khi một bên hóa giải hoặc tận dụng nó.

Aji tốt là thế cờ vừa vững vừa mềm dẻo, bên trong còn cất sẵn đòn dọa hoặc cơ hội. Đó là vốn liếng để tấn công, giúp bạn khống chế hay uy hiếp những khu vực trọng yếu. Aji xấu thì sinh ra từ hình cờ yếu hoặc đám quân mỏng, để hở sườn cho đối phương chọc vào.

Xử lý aji sai cách sẽ khiến nước đi kém hiệu quả, thậm chí gây hậu quả ngoài ý muốn:

• Aji-keshi: xóa aji của đối phương quá sớm chỉ làm hình cờ của họ vững thêm mà thôi.

• Honte: hóa giải aji của chính mình đúng lúc sẽ giúp đám quân ổn định và không để đối phương chọc vào.