Kiai

Trong cờ vây, kiai là tinh thần chơi chủ động và quyết liệt: vừa phá kế hoạch của đối phương, vừa đẩy kế hoạch của mình đi tới. Người ta hay dịch chữ này là tinh thần chiến đấu, tức sẵn sàng thách thức đối phương chứ không chỉ ngoan ngoãn đỡ đòn. Nước đi đậm chất kiai cho thấy người chơi chủ động, tự tin, nhất quyết không để bị dồn vào thế thủ.

Chữ này rất quen thuộc với người chơi cứng tay và xuất hiện dày đặc trong sách cờ vây nâng cao. Chẳng hạn Go Seigen luôn coi kiai là phẩm chất then chốt ở trình độ cao, thứ phân biệt kỳ thủ mạnh với người chỉ biết chạy theo nước đối phương.

Kiai trong ván cờ

• Kiai đặc biệt quan trọng trong những cuộc giao tranh sít sao, khi giữ được quyền chủ động là định đoạt cả ván cờ.
• Tinh thần ấy thường thể hiện ở chỗ không chịu đỡ theo kikashi (nước đi buộc đỡ), rồi lấy chính kế hoạch của đối phương quật lại họ.
• Người chơi lúc nào cũng giữ được kiai thì gọi là kiai-gachi (thắng nhờ tinh thần chiến đấu); ai thiếu nó dễ rơi vào kiai-make (thua vì chống đỡ yếu ớt).

Người có kiai mạnh không cam chịu mất đất, mà tìm đường phản công: đi những nước bạo dạn, chấp nhận rủi ro đã tính kỹ. Lối chơi ấy đối lập với kiểu nhún nhường hay thủ quá mức, vốn để đối phương một tay định đoạt nhịp ván cờ.