Sente

Tiên thủ (sente) trong cờ vây là nước đi hoặc trình tự ép đối phương phải đỡ, nhờ đó bạn giữ được quyền chủ động và dẫn dắt nhịp ván cờ. 

Đặc điểm của tiên thủ

• Nước tiên thủ buộc đối phương phải đáp ngay, nhờ vậy quyền chủ động vẫn nằm trong tay bạn. Đòn dọa trực diện vừa vạch hướng đi cho ván cờ, vừa bó hẹp lựa chọn của đối phương.
• Tiên thủ định ra nhịp ván cờ, giúp bạn chuyển qua lại giữa tấn công và phòng thủ thật nhịp nhàng.
• Giữ được tiên thủ ở trung cuộc và thu quan thường là chìa khóa để giành thế có lợi.
• Ai nắm tiên thủ xuyên suốt thì cầm luôn hướng đi của cả ván, vừa đi hiệu quả vừa dồn sức ép lên đối phương.

Tiên thủ trong thu quan

• Vào thu quan, từng mục đều đáng giá. Nước tiên thủ vừa chốt được đất vừa giữ nguyên quyền chủ động: ép đối phương phải đáp, bạn cầm nhịp ván cờ và ăn lời ở những nước sau.

A reverse sente move is a defensive play that prevents the opponent from making a sente move, but it concludes in gote, meaning the player loses the initiative after making it.

Double sente refers to a point that is sente for whichever player plays it first — each side can play there and keep the initiative. Such points are usually worth taking early. These moves are high-priority targets during the endgame and can significantly impact the score.

Tiên thủ mạnh thật, nhưng trong thu quan không phải nước nào cũng cần tiên thủ. Có lúc phải chịu hậu thủ, tức nước không ép đối phương đáp, để giữ chắc vùng đất quan trọng. Cái khéo nằm ở chỗ cân giữa tiên thủ và hậu thủ: ăn được nhiều nhất mà không để lại sơ hở.

Muốn biết thêm về tiên thủ và hậu thủ trong thu quan, hãy xem bài học này trong khóa 19×19.