ჰონინბო

ჰონინბო ერთდროულად ორ რამეს ნიშნავს: ისტორიულ გოს ინსტიტუციას და პრესტიჟულ თანამედროვე წოდებას. ჰონინბოს სახლი 1612 წელს ბუდისტმა ბერმა ნიკაიმ დააარსა და ედოს პერიოდში იაპონიის ოთხ მთავარ გოს სკოლას შორის მოექცა. ნიკაი, რომელიც შემდეგ ჰონინბო სანსას სახელით გახდა ცნობილი, შოგუნატის ოფიციალურ გოს მასწავლებლად დაინიშნა — ამან სკოლის მნიშვნელობა კიდევ უფრო განამტკიცა.

არსებობის მთელ მანძილზე ჰონინბოს სახლს გადამწყვეტი როლი ჰქონდა გოს სტრატეგიისა და პედაგოგიკის განვითარებაში. აქედან გამოვიდა არაერთი გამორჩეული მოთამაშე, მათ შორის ჰონინბო დოსაკუ, რომლის წვლილიც გოს თეორიაში დღემდე მნიშვნელოვანია. სახლმა წამყვანი პოზიცია მე-20 საუკუნის დასაწყისამდე შეინარჩუნა.

1936 წელს 21-ე ხელმძღვანელმა, ჰონინბო შუსაიმ, ინსტიტუცია დაშალა და წოდება ნიჰონ კიინს გადასცა, რომ იგი ტურნირში გათამაშებულიყო. ასე ჰონინბოს მემკვიდრეობამ არსებობა თანამედროვე შეჯიბრებით ფორმატში გააგრძელა.

თანამედროვე მნიშვნელობა

დღეს ჰონინბოს ტურნირი იაპონიაში გოს ყველაზე ძველი და ერთ-ერთი ყველაზე პრესტიჟული შეჯიბრია. ტურნირს მკაცრი სტრუქტურა აქვს:

• პრეტენდენტთა ტურნირი: მოთამაშეები წინასწარ ეტაპებზე იბრძვიან, რომ საბოლოო, 16-მოთამაშიან საგამომრიცხავ ეტაპზე მოხვდნენ; მისი გამარჯვებული ხდება წოდების პრეტენდენტი. ცნობილი წრიული ჰონინბოს ლიგა 2023 წელს, 79-ე ჰონინბოდან გაუქმდა.
• მატჩი წოდებისთვის: პრეტენდენტი მოქმედ ჰონინბოს ხვდება მატჩში, რომელიც ხუთ პარტიამდე გრძელდება; თითოეული პარტია ერთ დღეს მიმდინარეობს და თითოეულ მოთამაშეს ფიქრისთვის სამი საათი აქვს.

ჰონინბოს წოდების მფლობელები ხშირად იღებენ საპატიო სახელს და ისტორიული ჰონინბოს სახლის ტრადიციას აგრძელებენ. ეს ჩვეულება ხაზს უსვამს, რამდენად დიდი პატივისცემით ეპყრობიან გოს მემკვიდრეობას და რამდენად პრესტიჟულია ეს წოდება.

ჰონინბოს წოდების ცნობილი მფლობელები

• ჰონინბო შუსაკუ: ხშირად „გოს წმინდანს“ უწოდებენ. შუსაკუ ცნობილია ყოველწლიურ სასახლის პარტიებში უმარცხო სერიითა და გოს სტრატეგიასა და თეორიაზე ღრმა გავლენით. მისი ნოვატორული სტილით მთელი მსოფლიოს გოს მოთამაშეები დღემდე აღფრთოვანებულნი არიან.
• ჰონინბო შუსაი: 21-ე და უკანასკნელი მემკვიდრეობითი ხელმძღვანელი; სწორედ მან გადაიყვანა წოდება ტურნირის ფორმატში.
• ტაკაგავა კაკუ: 1952-დან 1961 წლამდე წოდების უცილობელი ლიდერი — ზედიზედ ცხრა გამარჯვება.
• საკატა ეიო: წოდებას 1961-დან 1967 წლამდე ფლობდა; ცნობილია აგრესიული სტილითა და გოს ლიტერატურაში შეტანილი მნიშვნელოვანი წვლილით.
• ჩო ჩიკუნი: თორმეტჯერ მოიპოვა წოდება — პირველად 1981 წელს, შემდეგ კი ზედიზედ ათი წელი, 1989-დან 1998 წლამდე — და გამორჩეული ოსტატობა აჩვენა და ფორმაც წლების განმავლობაში შეინარჩუნა.
• იიამა იუტა: თანამედროვე ვუნდერკინდი. ჰონინბოს წოდება 2012 წელს მოიპოვა და მას შემდეგ გოს სამყაროში წამყვან პოზიციას ინარჩუნებს — ერთდროულად რამდენიმე მთავარ წოდებას ფლობს.

თუ იაპონიის გოს ტიტულების შესახებ მეტის გაგება გსურთ, წაიკითხეთ ჩვენი სტატია: იაპონიის ყველაზე პრესტიჟული გოს ტიტულები.