Honinbo

Honinbo vừa là một môn phái cờ vây lịch sử, vừa là danh hiệu danh giá bậc nhất ngày nay. Nhà sư Nikkai lập ra môn phái Honinbo năm 1612, và môn phái này trở thành một trong bốn trường phái cờ vây lớn của Nhật Bản thời Edo. Nikkai, về sau mang tên Honinbo Sansa, làm thầy dạy cờ chính thức cho Mạc phủ, đưa vị thế của môn phái lên hàng đầu.

Suốt thời gian tồn tại, môn phái Honinbo góp công lớn đưa chiến lược và cách dạy cờ đi lên. Nơi đây sinh ra nhiều kỳ thủ lỗi lạc, trong đó có Honinbo Dosaku, người để lại những đóng góp lý thuyết còn giá trị đến tận bây giờ. Vị thế ấy giữ được cho tới đầu thế kỷ 20.

Năm 1936, đời chủ thứ 21 là Honinbo Shusai giải thể môn phái và chuyển danh hiệu cho Nihon Ki-in để đem ra tranh trong một giải đấu. Nhờ vậy di sản Honinbo tiếp tục sống dưới hình thức thi đấu hiện đại.

Honinbo ngày nay

Ngày nay, giải Honinbo là giải cờ vây lâu đời nhất và cũng thuộc hàng danh giá nhất Nhật Bản. Thể thức thi đấu rất chặt chẽ:

• Giải tranh quyền thách đấu: các kỳ thủ đấu vòng loại để vào vòng đấu loại trực tiếp 16 người, ai thắng vòng này thì thành người thách đấu danh hiệu. Bảng đấu vòng tròn Honinbo nổi tiếng đã bị bãi bỏ kể từ kỳ Honinbo thứ 79 năm 2023.
• Trận tranh danh hiệu: người thách đấu gặp đương kim Honinbo trong loạt năm ván, mỗi ván đánh gọn trong một ngày, mỗi bên có ba giờ suy nghĩ.

Người đoạt danh hiệu Honinbo thường nhận thêm một hiệu danh dự, nối tiếp truyền thống của môn phái Honinbo xưa. Tục lệ ấy cho thấy người ta trọng di sản cờ vây và sức nặng của danh hiệu này đến đâu.

Các kỳ thủ từng đoạt Honinbo

• Honinbo Shusaku: Người đời quen gọi ông là “Thánh cờ”. Shusaku nổi tiếng với chuỗi trận bất bại ở các ván cờ ngự tiền hằng năm, và để lại dấu ấn sâu đậm trong chiến lược lẫn lý thuyết cờ vây. Lối chơi đầy sáng tạo của ông đến nay vẫn khiến kỳ thủ khắp thế giới nể phục.
• Honinbo Shusai: đời chủ thứ 21 và cũng là đời chủ cha truyền con nối cuối cùng, người có công lớn khi đưa danh hiệu thành một giải đấu.
• Takagawa Kaku: giữ danh hiệu từ 1952 đến 1961 với chín lần vô địch liên tiếp.
• Sakata Eio: giữ danh hiệu từ 1961 đến 1967, nổi tiếng với lối chơi tấn công sắc bén và những đóng góp lớn cho sách vở cờ vây.
• Cho Chikun: mười hai lần đoạt danh hiệu – lần đầu năm 1981, rồi mười năm liên tiếp từ 1989 đến 1998 – cho thấy tài năng hiếm có và sức bền đáng nể.
• Iyama Yuta: thần đồng của làng cờ hiện đại. Iyama đoạt Honinbo năm 2012 và từ đó luôn thống trị làng cờ vây, cùng lúc giữ nhiều danh hiệu lớn.

Muốn biết thêm về các danh hiệu cờ vây của Nhật Bản, hãy đọc bài này: Những danh hiệu cờ vây danh giá nhất Nhật Bản.